1. рдиेрдЪुрд░ोрдкैрдеी рд╕िрдж्рдзांрдд (Principles of Naturopathy) –
рдиेрдЪुрд░ोрдкैрдеी рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा – рдпाрдиी рдмिрдиा рджрд╡ा рдХे рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд╕ाрдзрдиों рд╕े рд░ोрдЧ рдХा рдиिрд╡ाрд░рдг। рдпрд╣ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдкрдж्рдзрддि рдоाрдирддी рд╣ै рдХि:
- рд╢рд░ीрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЙрдкрдЪाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै, рд╣рдоें рдмрд╕ рдЙрд╕े рд╕рд╣ाрд░ा рджेрдиा рд╣ोрддा рд╣ै।
- рд╣рд░ рдмीрдоाрд░ी рдХा рдХाрд░рдг рд╢рд░ीрд░ рдоें рд╡िрд╖ (toxins), рдЧрд▓рдд рдЦाрдирдкाрди, рдФрд░ рдЧрд▓рдд рдЬीрд╡рдирд╢ैрд▓ी рд╣ोрддी рд╣ै।
рдоुрдЦ्рдп рд╕िрдж्рдзांрдд:
- Do no harm (рдХोрдИ рдиुрдХрд╕ाрди рди рдХрд░ें) – рдХोрдИ рдРрд╕ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рди рдХрд░ें рдЬिрд╕рд╕े рд╢рд░ीрд░ рдкрд░ рдФрд░ рдЕрд╕рд░ рдкрдб़े।
- Nature is the best healer – рдЬрд▓, рд╡ाрдпु, рд╕ूрд░्рдп, рдЖрд╣ाрд░ рдФрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рд╢ांрддि рд╕े рдЙрдкрдЪाрд░ рд╕ंрднрд╡ рд╣ै।
- Disease is a result of toxin accumulation, which can be removed naturally.
2. рдЬीрд╡рдирд╢ैрд▓ी рд░ोрдЧों рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдЪाрд░ (Treatment of Lifestyle Disorders)
рдЖрдЬрдХрд▓ рдХी рдЖрдзुрдиिрдХ рдЬीрд╡рдирд╢ैрд▓ी – рддрдиाрд╡, рдЬंрдХ рдлूрдб, рдиींрдж рдХी рдХрдоी, рдФрд░ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдпрддा рдХे рдХाрд░рдг рдЕрдиेрдХ рдмीрдоाрд░िрдпाँ рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ैं:
рдЖрдо рд░ोрдЧ рдФрд░ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЙрдкрдЪाрд░:
-
рдбाрдпрдмिрдЯीрдЬ (рдордзुрдоेрд╣):
- Bitter gourd juice (рдХрд░ेрд▓े рдХा рд░рд╕)
- рдпोрдЧ: рдоंрдбूрдХाрд╕рди, рдкрд╢्рдЪिрдоोрдд्рддाрдиाрд╕рди
- рдкрд░рд╣ेрдЬ़: рдоीрдаा рдФрд░ рдоैрджा рдЯाрд▓ें
-
рдм्рд▓рдб рдк्рд░ेрд╢рд░ (рдЙрдЪ्рдЪ/рдиिрдо्рди):
- рдЧрд╣рд░ी рд╢्рд╡ाрд╕-рдк्рд░рд╢्рд╡ाрд╕
- рд▓ौрдХी рдХा рд░рд╕
- рдХрдо рдирдордХ рдЖрд╣ाрд░
-
рдеाрдЗрд░ॉрдЗрдб:
- рдм्рд░ाрд╣्рдоी, рдЕрд╢्рд╡рдЧंрдзा рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ
- рд╕ूрд░्рдп рд╕्рдиाрди, рдЧрд▓े рдкрд░ рдоिрдЯ्рдЯी рдкрдЯ्рдЯी
- рдЦाрдирдкाрди рдоें рдЖрдпोрдбीрди рд╕ंрддुрд▓рди
-
рдоोрдЯाрдкा:
- рдиींрдмू рдкाрдиी, рдЙрдкрд╡ाрд╕
- рд╕ूрд░्рдп рдирдорд╕्рдХाрд░, рдХрдкाрд▓рднाрддि
- рд╢ाрдо рдХा рднोрдЬрди рдЯाрд▓ें
-
рддрдиाрд╡ рд╡ рдЪिंрддा:
- рдз्рдпाрди (meditation), рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо
- рдиींрдж рдХो рдиिрдпрдоिрдд рдХрд░ें
- рд╕ंрдЧीрдд рдЪिрдХिрдд्рд╕ा
3. рджрд░्рдж рдиिрдпंрдд्рд░рдг рддрдХрдиीрдХ (Pain Management Techniques)
рдиेрдЪुрд░ोрдкैрдеी рдмिрдиा рдкेрдирдХिрд▓рд░ рдХे рджрд░्рдж рдХो рдоैрдиेрдЬ рдХрд░рдиे рдоें рднी рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ै।
рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рддрдХрдиीрдХें:
-
рд╣ॉрдЯ рд╡ाрдЯрд░ рдлोрдоेंрдЯेрд╢рди (рдЧрд░्рдо рдкाрдиी рдХी рд╕िрдХाрдИ):
- рдХрдорд░ рджрд░्рдж, рдЧрд░्рджрди рджрд░्рдж, рдЬोрдб़ो рдХे рджрд░्рдж рдоें рд▓ाрднрдХाрд░ी
-
рдХोрд▓्рдб рдлोрдоेंрдЯेрд╢рди (рдаंрдбी рдкрдЯ्рдЯी):
- рд╕ूрдЬрди, рдмुрдЦाрд░, рд╕िрд░рджрд░्рдж рдоें рдлाрдпрджेрдоंрдж
-
рдоिрдЯ्рдЯी рдкрдЯ्рдЯी (Mud Pack):
- рдкेрдЯ рджрд░्рдж, рдЖंрдЦों рдХी рдЬрд▓рди, рд╕ूрдЬрди рдоें рд▓ाрднрдХाрд░ी
-
рд╣ाрдЗрдб्рд░ोрдеेрд░ेрдкी:
- Sitz bath, steam bath, spinal bath рд╕े рджрд░्рдж рдоें рд░ाрд╣рдд
- рд╕्рдиाрдпु рдФрд░ рд╣рдб्рдбिрдпों рдХी рдердХाрди рджूрд░ рд╣ोрддी рд╣ै
-
рдпोрдЧाрд╕рдиों рдж्рд╡ाрд░ा рд░ाрд╣рдд:
- рд╡рдЬ्рд░ाрд╕рди, рдмाрд▓ाрд╕рди, рднुрдЬंрдЧाрд╕рди
4. рдкंрдЪрдХрд░्рдо рдФрд░ рд╖рдЯ्рдХрд░्рдо (Panchakarma & Shatkarmas)
рдкंрдЪрдХрд░्рдо – рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдХी 5 рд╢ुрдж्рдзिрдХрд░рдг рд╡िрдзिрдпाँ:
- рд╡рдорди (Vomiting Therapy):
- рдлेрдлрдб़े рдФрд░ рдкेрдЯ рдХी рд╢ुрдж्рдзि
- рд╡िрд░ेрдЪрди (Purgation Therapy):
- рд▓ीрд╡рд░, рдЖँрддों рдХी рд╕рдлाрдИ
- рдмрд╕्рддि (Enema Therapy):
- рдорд▓рдж्рд╡ाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдЯॉрдХ्рд╕िрди्рд╕ рдХी рд╕рдлाрдИ
- рдирд╕्рдп (Nasal Cleansing):
- рд╕ाрдЗрдирд╕, рдоाрдЗрдЧ्рд░ेрди рдЖрджि рдХे рд▓िрдП
- рд░рдХ्рддрдоोрдХ्рд╖рдг (Bloodletting):
- рд╕्рдХिрди рд░ोрдЧों рд╡ рд╕ूрдЬрди рдоें рд▓ाрднрджाрдпрдХ
рд╖рдЯ्рдХрд░्рдо – рдпोрдЧिрдХ рд╢ुрдж्рдзिрдХрд░рдг рдХी 6 рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдПँ:
- рдиेрддि (Jal/ Sutra Neti):
- рдиाрдХ рдХी рд╕рдлाрдИ, рдПрд▓рд░्рдЬी рдоें рд▓ाрдн
- рдзौрддि (рдзोрддी рдХ्рд░िрдпा):
- рдкेрдЯ рд╡ рдЧрд▓े рдХी рд╢ुрдж्рдзि (рдХрдкрд▓ рдзौрддि, рд╡рд╕्рдд्рд░ рдзौрддि)
- рдмрд╕्рддि (рдЬрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдПрдиिрдоा):
- рдмрдб़ी рдЖंрдд рдХी рд╕рдлाрдИ
- рдиौрд▓ि (рдкेрдЯ рдХी рдЪाрд▓рди рдХ्рд░िрдпा):
- рдкाрдЪрди рд╢рдХ्рддि рдоें рд╕ुрдзाрд░
- рдХрдкाрд▓рднाрддि:
- рдлेрдлрдб़े, рдорд╕्рддिрд╖्рдХ рдХी рд╕рдлाрдИ
- рдд्рд░ाрдЯрдХ:
- рдЖंрдЦों рдХी рд╢рдХ्рддि рдмрдв़ाрдиे рдХी рдз्рдпाрди рдХ्рд░िрдпा
5. рдкंрдЪ рдк्рд░ाрдг рдФрд░ рдкंрдЪ рдХोрд╢ (Pancha Prana and Pancha Kosha)
рдкंрдЪ рдк्рд░ाрдг (Five Life Energies):
- рдк्рд░ाрдг рд╡ाрдпु – рд╢्рд╡ाрд╕ рдФрд░ рд╣ृрджрдп рдЧрддि рдХे рд▓िрдП рдЬिрдо्рдоेрджाрд░
- рдЕрдкाрди рд╡ाрдпु – рдорд▓, рдоूрдд्рд░, рдЧрд░्рднाрд╢рдп рдХी рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै
- рд╕рдоाрди рд╡ाрдпु – рдкाрдЪрди рдФрд░ рдкोрд╖рдг рд╡िрддрд░рдг
- рдЙрджाрди рд╡ाрдпु – рдмोрд▓рдиे, рдЧрд▓े рдФрд░ рд╕ोрдЪрдиे рдХी рд╢рдХ्рддि
- рд╡्рдпाрди рд╡ाрдпु – рдкूрд░े рд╢рд░ीрд░ рдоें рдКрд░्рдЬा рдХा рдк्рд░рд╡ाрд╣ рдХрд░рддा рд╣ै
рдкंрдЪ рдХोрд╢ (Five Sheaths of Human Body):
-
рдЕрди्рдирдордп рдХोрд╢ (Food Sheath):
- рднौрддिрдХ рд╢рд░ीрд░; рдЬो рд╣рдо рдЦाрддे рд╣ैं, рд╡рд╣ी рд╣рдоाрд░ा рд╢рд░ीрд░ рдмрдирддा рд╣ै।
-
рдк्рд░ाрдгрдордп рдХोрд╢ (Vital Energy Sheath):
- рд╕ांрд╕, рдк्рд░ाрдг, рдЬीрд╡рди рдКрд░्рдЬा – рдпोрдЧ рдФрд░ рдк्рд░ाрдгाрдпाрдо рдЗрд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं।
-
рдордиोрдордп рдХोрд╢ (Mental Sheath):
- рд╣рдоाрд░े рд╡िрдЪाрд░, рднाрд╡рдиा, рд╕्рдоृрддि рдФрд░ рдорди।
-
рд╡िрдЬ्рдЮाрдирдордп рдХोрд╢ (Wisdom Sheath):
- рд╡िрд╡ेрдХ, рдиिрд░्рдгрдп рд▓ेрдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा।
-
рдЖрдиंрджрдордп рдХोрд╢ (Bliss Sheath):
- рдЖрдд्рдоा рдХी рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рдЬुрдб़ी рд╕्рдеाрдпी рдЖрдиंрдж рдХी рдЕрдиुрднूрддि।
рдиेрдЪुрд░ोрдкैрдеी рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп: рдЗрди рдкाँрдЪों рдХोрд╢ों рдХो рд╕ंрддुрд▓рди рдоें рд▓ाрдХрд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рд╕ंрдкूрд░्рдг рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХी рдУрд░ рд▓े рдЬाрдиा।
BBS BEAMS VARANASI/ 9453081534
.jpg)
Comments
Post a Comment